نقش معلم در تربیت اخلاقی

نقش الگویی معلم

معلم با توجه به نفوذ معنوی اش، قلب، اندیشه و رفتار دانش آموز را تسخیر می نماید. تمام رفتار معلم از کوچکترین حرکات و اشارات او، تا نحوه گفتار و عملش همه توسط دانش آموزان تقلید می شود.

دانش آموز، معلم را الگو و سرمشق اخلاق و رفتار خویش قرار می دهد، زیرا شاگرد معلم را سرآمد افراد و والاترین شخصیت ها می داند، پس سعی می کند کمالات و شخصیت او را در خویش تجلی دهد و همان راه را برود که او رفته است. او آنچه را معلمش خوب بداند ارج می نهد، و آنچه را بی ارزش شمارد بدو زشت م انگارد.

او، معلم را محور تمام ارزش های انسانی و اجتماعی می داند ؛ بنابراین حتی ضد ارزش های وجود معلم را ارزش می پندارد. در این مواقع ممکن است دانش آموز دچار تعارض و تردید گردد زیرا بین آنچه قبلا از والدین آموخته و آنچه اکنون می بیند، اختلاف است. او نمی خواهد بپذیرد معلمش ممکن است اشتباه کند، در این صورت ممکن است نسبت به ارزشهایی که آموخته بی اعتماد گردد یا سرگردانی و تعارض او باقی بماند.

با توجه به آنچه گفته شد وظیفه معلم به امر تدریس و آموزش محدود نشده و رسالتش پایان نمی یابد. بلکه معلم مسئول روح و روان و عقل و فکر شاگردانش است او شخصیت و رفتار دانش آموزان را شکل می دهد و تثبیت می نماید ؛ بنابراین قبل از هر چیز شخصیت و رفتار خود معلم باید ساخته شده باشد. نقاط ضعف و قوت شخصیت معلم تنها به خود او مربوط نیست بلکه تمام این قوت و ضعف ها در آئینه پاک روح دانش آموزان منعکس می شود.

پس اگر معلم دارای صداقت، گذشت، بزرگواری، انسان دوستی و غیره باشد این صفات را منتقل می کند. اگر خود دچار خصوصیات نا پسند اخلاقی باشد هر چه هم در باب فضایل سخن بگوید نقاط ضعفش اثر منفی خود را گذارده، مانع پذیرش کلامش می گردد. پس معلم باید عالم عامل باشد.

امیرالمؤمنین علی (ع):« اگر بلندی همت تو را بر اصلاح عیوب مردم وادار کرد، نخست اصلاح را از خودت شروع کن، زیرا اگر، خودت اخلاق فاسد داشته باشی و در اصلاح غیر خودت بکوشی و همت کنی، این خودش بزرگترین عیب است.»

همچنین می فرماید: «عجب دارم از کسی که متصدی اصلاح امور مردم است، و حال آن که فساد نفس خودش از دیگران بیشتر است و به اصلاح آن نمی کوشد و به شایستگی دیگری کوشش می کند.»

قواعد طلایی کسب احترام...